Nederlands Edelsteen Laboratorium - Nieuwsbrief 2008 No. 1
1 April 2008
In deze nieuwsbrief:
1. Eerstvolgende update en praktijk cursussen
2. Koperhoudende (Paraíba-type) toermalijn uit Mozambique
Update edelsteenkunde
Het Nederlands Edelsteen Laboratorium houdt dit jaar wederom 1-daagse update cursussen. De update cursus is speciaal ontwikkeld voor de professional die veel te maken heeft met edelstenen, en die kennis en vaardigheden wil bijschaven, met name aangaande de nieuwere ontwikkelingen op het vakgebied.
Tijdens de cursus leert men natuurlijk ontstane edelstenen te onderscheiden van behandelde stenen, synthesen en imitaties. Hierbij ligt de nadruk op diamant, robijn, smaragd en saffier.
Er zal gewerkt worden met kleine groepen voor optimale praktijk instructie.
Eerstvolgende cursusdata zijn op 26 mei en 9 juni a.s.
| data: | 26 mei of 9 juni 2008 |
| tijd: | 9:30 tot 16:30 uur |
| locatie: | Nederlands Edelsteen Laboratorium (in Naturalis), Darwinweg 2, 2333 CR Leiden |
| kosten: | € 175,00 |
| aanmelden: | stuur een e-mail naar nel@naturalis.nl met opgave van adres en tel. nr. |
Speciale arrangementen voor groepen van 6 personen behoren ook tot de mogelijkheden.
Praktijk edelsteenkunde
De eerstvolgende praktijkcursus edelsteenkunde (duur: 4 dagen) wordt gehouden op 21-22 april en 19-20 mei a.s.
Er is nog beperkt plaats voor snelle beslissers! Voor meer informatie:
Koperhoudende (Paraíba-type) toermalijn uit Mozambique
Koperhoudende toermalijn met een neon-blauwe kleur is beroemd geworden als 'Paraíba toermalijn'. Deze toermalijn werd geruime tijd alleen gevonden in Brazilië, in de provincie Paraíba. Echter, daarna werd deze toermalijn ook ontdekt in Rio Grande do Norte, een provincie ten noorden van Paraíba, en recentelijk ook in Mozambique en Nigeria.
Dr. Hanco Zwaan heeft in het afgelopen najaar samen met Brendan Laurs (GIA) Mozambique bezocht, en het nieuwe voorkomen van deze koperhoudende toermalijn onderzocht. De vindplaats bevindt zich in het noordelijke deel van Mozambique, in de Nampula provincie. Er bestaat veel potentieel in dit gebied, met een aanbod van vele kleuren en ook opvallend veel grote stenen. De ruwe stenen zijn veelal afgerond, en komen in rivierafzettingen (grind) voor. Veel stenen zijn licht van kleur, maar in het algemeen wel heel levendig.

Een ruwe partij koperhoudende toermalijn van ongeveer een kilogram uit de Nampula provincie, Mozambique. Veel verschillende kleuren worden gevonden; het grootste fragment in deze partij weegt naar schatting 30 gram. Foto © Nederlands Edelsteen Laboratorium/Naturalis.

Uit Mozambique komen relatief veel licht gekleurde en grote koperhoudende toermalijnen; tot 60 karaat is geen uitzondering. De steen op de foto weegt 11,54 ct. Foto © Nederlands Edelsteen Laboratorium/Naturalis
De neon-blauwe kleur van Paraíba toermalijn komt als natuurlijke kleur voor, maar wordt in het algemeen veroorzaakt door de toermalijn te verhitten. Bij het materiaal uit Mozambique is het effect het sterkst wanneer violet - blauwe stenen worden verhit. Het verhitten van groene tot blauwgroene stenen heeft in de regel weinig zin; het levert nauwelijks kleurverandering op.

'Paraíba' kleuren worden in het algemeen veroorzaakt door verhitting. Op de onderste rij liggen koperhoudende toermalijnen met natuurlijke kleur; de bovenste rij geven de kleuren weer, die geproduceerd zijn na verhitting van stenen met onderliggende kleur. De stenen zijn ter beschikking gesteld voor onderzoek door Barker & Co. en Pala International, Californië. Foto © Nederlands Edelsteen Laboratorium/Naturalis.
Door deze nieuwe ontdekkingen In Mozambique, maar ook in Nigeria, is er veel commotie ontstaan over de naamgeving in de handel. Op het moment is er nog steeds weinig overeenstemming over. Velen zijn inmiddels gewend om 'neon' blauw tot groene toermalijn met de handelsnaam 'Paraíba toermalijn' aan te duiden, ongeacht de vindplaats. Anderen vinden dat alleen stenen met een bepaalde toon en verzadiging van deze kleuren zo genoemd mogen worden, en weer anderen zijn van mening dat alleen de stenen uit Paraíba zo genoemd zouden mogen worden.
Feit is momenteel dat er een groot prijsverschil in stand wordt gehouden tussen materiaal dat daadwerkelijk uit Brazilie komt, en materiaal uit Afrika. Het is twijfelachtig of dit voldoende wetenschappelijk kan worden onderbouwd, omdat het materiaal uit de genoemde vindplaatsen grote overlap in eigenschappen vertoont.
Uitgebreide bespreking van de naamgeving, spectaculaire voorbeelden en een uitgebreid onderzoek naar het voorkomen en eigenschappen van koperhoudende toermalijn uit Mozambique zal verschijnen in het eerstvolgende nummer van het internationale tijdschrift Gems & Gemology (Spring Issue, 2008).
Voor meer informatie over onze diensten en activiteiten:
Nederlands Edelsteen Laboratorium
Nederlands Edelsteen Laboratorium . Postbus 9517 . 2300 RA Leiden . Tel. 071-5687665 / 596 . nel@naturalis.nl
Monday, March 31, 2008